japan-national-health-insurance-foreign-retirees

Trong mấy bài PR về nghỉ dưỡng Đông Nam Á, bọn môi giới thích nhất là ca ngợi cái gọi là “thần thoại y tế giá rẻ”. Nào là Bệnh viện Bumrungrad ở Bangkok xịn mịn như khách sạn 5 sao, phòng khám tư ở Kuala Lumpur có nhân viên y tế túc trực, thiên đường du lịch y tế của phương Tây các thứ. Nhiều anh chị trung lưu tài chính chưa tính toán kỹ, cứ thấy sảnh bệnh viện tư hoành tráng là lóa mắt, tưởng giắt vài trăm nghìn USD sang Đông Nam Á là về già mua được sự tôn nghiêm.

Đến lúc nhồi máu cơ tim, đột quỵ, ung thư quái ác hay đại phẫu ập đến, hóa đơn vọt lên hàng trăm nghìn hay cả triệu tệ, lúc đấy mới ngã ngửa: Một nước đang phát triển không có hệ thống an sinh xã hội toàn dân chống lưng thì dăm ba cái viện tư 5 sao quốc tế chẳng qua chỉ là cái máy hút máu dòng tiền của người già nước ngoài. Còn ở Nhật Bản, một lưới y tế công cộng toàn dân phủ sóng toàn quốc, không phân biệt quốc tịch, đang gánh cho mọi cư dân hợp pháp một chiếc đệm an toàn vững chắc nhất thế giới văn minh.

Đa số khách lẻ người nước ngoài hay có một ngộ nhận chết người về y tế Nhật, cứ tưởng phải nhập tịch hay có vĩnh trú (Permanent Residency) thì mới được hưởng phúc lợi quốc dân. Thực tế hoàn toàn không phải vậy! Trang web chính quyền quận Meguro, Tokyo đã viết cực kỳ rõ. Mở luật “Bảo hiểm Y tế” và “Bảo hiểm Y tế Quốc dân” ra, đen trắng rành mạch: đãi ngộ quốc dân tuyệt đối dành cho cư dân hợp pháp theo luật định.

Miễn là bạn nắm trong tay tư cách lưu trú trung và dài hạn hợp pháp, bất kể là visa Nhân tài cao cấp (Highly Skilled Professional), Kinh doanh quản lý (Business Manager), Lao động hay Người phụ thuộc (Family Stay)… chỉ cần làm xong thủ tục đăng ký Juminhyo (Thẻ trú dân), toàn gia đình sẽ bắt buộc phải tham gia Bảo hiểm Y tế Quốc dân hoặc Liên hiệp Bảo hiểm Y tế doanh nghiệp theo luật định. Ở bất kỳ bệnh viện công, tư hay bệnh viện trực thuộc đại học quốc gia nào trên đất Nhật, chi phí khám ngoại trú, nội trú, thuốc men, xét nghiệm… chính phủ trực tiếp thanh toán và hoàn lại 70% theo luật, cá nhân chỉ è cổ trả 30%. Người già từ 70 đến 74 tuổi giảm xuống còn 20%, từ 75 tuổi trở lên chỉ mất vỏn vẹn 10%.

Xui xẻo dính bệnh nặng, ví dụ như xạ trị ung thư, phẫu thuật não, ghép tạng, mà hóa đơn tháng đó có vọt lên tận 10 triệu yên đi chăng nữa, thì Hệ thống chi phí điều trị y tế cao cấp (Kogaku Ryoyohi) sẽ ngay lập tức chặn đầu bằng một mức trần cứng theo luật. Tùy theo mức thu nhập, mức tự trả tối đa hàng tháng của một gia đình bình thường thường chỉ dao động từ 80.000 đến 160.000 yên (tương đương vài chục triệu VND), phần vượt quá sẽ được quỹ bảo hiểm xã hội của nhà nước bao trọn gói. Từ thuốc đích chống ung thư trị giá hàng triệu, chục triệu yên, đến xạ trị chùm tia carbon hay phẫu thuật nội soi robot, miễn là nằm trong danh mục bảo hiểm của Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản (MHLW), đều được áp dụng cơ chế thanh toán và áp trần này. Hoàn toàn không có chuyện “bệnh phát là nghèo” do lỗ hổng hệ thống.

Quay lại nhìn cái gọi là “y tế chất lượng cao” của Thái Lan hay Malaysia, thực chất bản chất của nó là tư bản tư nhân thả rông không ai quản. Người nghỉ dưỡng nước ngoài, dù cầm visa Elite Thái, visa hưu trí hay MM2H của Malaysia, về mặt pháp luật đều bị loại thẳng cổ khỏi phúc lợi y tế công cộng sở tại, đi khám là tự túc 100%.

Hồi trẻ mua bảo hiểm thương mại thì còn thấy hời, chứ qua ngưỡng 60-70 tuổi, phí bảo hiểm y tế thương mại quốc tế cứa cổ tăng phi mã theo từng năm. Đã thế, tụi bảo hiểm còn chơi bài “điều khoản loại trừ bệnh có sẵn” (pre-existing conditions) – chỉ cần bạn bị cao huyết áp, tiểu đường hay có một chỉ số khám sức khỏe bất thường, chúng sẵn sàng đơn phương tăng phí, loại trừ không bồi thường hoặc từ chối bảo hiểm luôn. Ở các bệnh viện quốc tế tư nhân tại Bangkok hay Kuala Lumpur, nếu không có ủy quyền thẻ tín dụng hạn mức khủng hoặc khoản tiền mặt đặt cọc kếch xù, cánh cửa phòng ICU sẽ đóng sầm lại trước mặt bạn bất cứ lúc nào. Một đợt cấp cứu ICU kéo dài vài tuần đủ sức thổi bay toàn bộ tiền tích lũy cả đời của một gia đình trung lưu bình thường.

Đặt hai bên lên bàn cân, sự chênh lệch rõ như ban ngày:

Tiêu chí	🇯🇵 Nhật Bản	🇹🇭🇲🇾 Thái Lan & Malaysia
Điều kiện tiếp cận	Cứ hợp pháp lưu trú là hưởng đãi ngộ quốc dân, không cần vĩnh trú hay quốc tịch	Ngoại kiều bị loại hoàn toàn, chỉ biết cắm mặt vào viện tư tự trả tiền
Tỷ lệ bảo hiểm chi trả	Đồng loạt hoàn tiền 70%, người cao tuổi từ 80% - 90%	0% (Hoàn toàn tự túc)
Bảo hiểm bệnh hiểm nghèo	Có hệ thống áp trần chi phí y tế cao cấp, tháng nào tốn lắm cũng chỉ tự trả vài triệu VND	Không giới hạn, hóa đơn bệnh nặng vài trăm nghìn đến triệu USD có thể quét sạch tài sản
Sự ổn định về chính sách	Bắt buộc trọn đời, đã đóng tiền là không bao giờ bị từ chối hay tăng phí vô tội vạ	Phí bảo hiểm tuổi 65+ tăng vọt lên hàng chục nghìn USD/năm, đối mặt nguy cơ bị hủy hợp đồng bất cứ lúc nào
Giá cả dịch vụ	Bảng giá thống nhất toàn quốc, hệ thống tính điểm minh bạch, không chặt chém	Viện tư nhân quốc tế tự định giá cho người nước ngoài, lạm dụng y tế và hét giá kinh hoàng
Hỗ trợ ngôn ngữ	Các bệnh viện đại học top đầu và viện quốc tế có phiên dịch tiếng Anh chuyên nghiệp	Chỉ một vài viện tư siêu đắt đỏ mới có, viện công rào cản ngôn ngữ cực lớn

Lúc thuận buồm xuôi gió khỏe mạnh, nắng vàng cát trắng và nhân công giá rẻ đúng là mang lại cảm giác ảo tưởng về một “cuộc đời bình yên”. Nhưng đến lúc nghịch cảnh và tuổi già ập đến, chỉ có hệ thống pháp trị và lưới an sinh xã hội cấp quốc gia mới giữ lại được sự tôn nghiêm cho bạn.

Đừng giao phó sinh mệnh tuổi xế chiều vào mấy cái điều khoản bồi thường của công ty bảo hiểm thương mại hay lòng trắc ẩn của bệnh viện tư nhân. Tận dụng cấu trúc Công ty Hợp danh (Godo Kaisha) chuẩn chỉnh, dùng bất động sản cốt lõi tại Tokyo làm dòng tiền gốc, để khi cần là có thể “one-click” chuyển đổi sang tư cách lưu trú hợp pháp. Trong lúc thiên hạ vẫn đang đầu bù tóc rối vì hóa đơn y tế ngất ngưởng và cảnh bị từ chối bảo hiểm ở Đông Nam Á, thì những chủ sở hữu tài sản đứng về phía hệ thống pháp trị trưởng thành đã sớm khóa chặt sự thảnh thơi tuổi già nhờ chiếc dù che mang tên Bảo hiểm Y tế Quốc dân và hệ thống chi phí y tế cao cấp rồi!

Bản dịch được thực hiện bởi AI. Nếu có bất kỳ thắc mắc hoặc điểm nào chưa rõ ràng, vui lòng đối chiếu với bản gốc tiếng Trung hoặc tiếng Anh.